Od 1 stycznia 2011 r. zwiÄ™kszyĹ‚ siÄ™ zakres kontroli tzw. Wymogów wzajemnej zgodnoĹ›ci w gospodarstwach rolników. Rolnicy, którzy ubiegajÄ… siÄ™ o przyznanie dopĹ‚at bezpoĹ›rednich, a takĹĽe prowadzÄ… gospodarstwa, w których realizowane sÄ… dziaĹ‚ania PROW 2007 - 2013 takie jak np. "Program rolnoĹ›rodowiskowy", "Zalesianie gruntów rolnych i gruntów innych niĹĽ rolne" oraz wsparcie z tytuĹ‚u tzw. dopĹ‚at ONW, zobowiÄ…zani sÄ… do przestrzegania tzw. "Zasad wzajemnej zgodnoĹ›ci" (ang. cross compliance).

NakazujÄ… one prowadzenie dziaĹ‚alnoĹ›ci rolniczej w sposób nie szkodzÄ…cy Ĺ›rodowisku naturalnemu, dbaĹ‚ość o "zdrowotność roĹ›lin" czyli m.in. przestrzeganie norm uĹĽycia nawozów i Ĺ›rodków ochrony roĹ›lin i zachowywanie szczególnej troski o zwierzÄ™ta gospodarskie. Przestrzeganie tych zasad jest poddawane kontroli. W Polsce rozpoczęły siÄ™ one od 1 stycznia 2009 r. Przy czym dochodzenie do peĹ‚nego zakresu tych kontroli zostaĹ‚o podzielone na 3 etapy. Na pierwszym z nich kontrolowano tylko zagadnienia zwiÄ…zane z ochronÄ… Ĺ›rodowiska naturalnego oraz identyfikacjÄ… i rejestracjÄ… zwierzÄ…t gospodarskich takich jak bydĹ‚o, Ĺ›winie, owce i kozy. OchronÄ™ Ĺ›rodowiska kontrolujÄ… pracownicy ARiMR.

Natomiast kontrolÄ… identyfikacji i rejestracji zwierzÄ…t gospodarskich zajmuje siÄ™ inspekcja weterynaryjna. Od 1 stycznia 2011 r. rozpoczynajÄ… siÄ™ kontrole przewidziane dla drugiego etapu i sÄ… one rozszerzone o badanie wymogów dotyczÄ…cych zdrowia zwierzÄ…t gospodarskich, zdrowotnoĹ›ci roĹ›lin oraz ich wpĹ‚ywu na stan zdrowia publicznego. W trzecim etapie, który rozpocznie siÄ™ 1 stycznia 2013 r., zakres kontroli zostanie zwiÄ™kszony jeszcze m.in. o badanie "dobrostanu zwierzÄ…t".

Wprowadzenie "Wymogów wzajemnej zgodnoĹ›ci" (Cross compliance) wynika z przepisów Unii Europejskiej i sÄ… one jednakowe we wszystkich krajach wspólnoty. DziÄ™ki temu dany produkt ĹĽywnoĹ›ciowy wyprodukowany na terenie Unii Europejskiej, niezaleĹĽnie od kraju producenta, powinien speĹ‚niać te same "Wymogi wzajemnej zgodnoĹ›ci", a co za tym idzie być takiej samej jakoĹ›ci.

RozpoczynajÄ…ce siÄ™ od 1 stycznia 2011 r. kontrole w gospodarstwach rolników m.in. pod kÄ…tem przestrzegania "zdrowotnoĹ›ci roĹ›lin" bÄ™dÄ… dotyczyĹ‚y np. tego, czy rolnik uĹĽywa odpowiednich Ĺ›rodków ochrony roĹ›lin, czyli dopuszczonych do obrotu i czy sÄ… one stosowane w odpowiednich dawkach, zgodnie z instrukcjÄ… producenta. Badane bÄ™dzie równieĹĽ, czy sprzÄ™t stosowany do wykonywania prac zwiÄ…zanych z ochronÄ… roĹ›lin jest sprawny technicznie. Rolnicy muszÄ… pamiÄ™tać o tym, ĹĽe stan techniczny opryskiwaczy stosowanych do prowadzenia zabiegów ochrony roĹ›lin ma być kontrolowany co trzy lata, a potwierdzeniem ich dopuszczenia do wykonywania takich prac, bÄ™dzie specjalna naklejka umieszczana na opryskiwaczu. Sprawdzane bÄ™dzie takĹĽe, w jaki sposób przechowywane sÄ… Ĺ›rodki ochrony roĹ›lin. Rolnicy muszÄ… zadbać o to, aby znajdowaĹ‚y siÄ™ one z dala od ĹĽywnoĹ›ci i pasz oraz byĹ‚y niedostÄ™pne dla osób nieupowaĹĽnionych. Kontrolowane bÄ™dÄ… równieĹĽ uprawnienia osób zajmujÄ…cych siÄ™ ochronÄ… roĹ›lin. WaĹĽne jest aby osoba, która prowadzi zabiegi ochronne, miaĹ‚a do tego odpowiedniÄ… wiedzÄ™ potwierdzonÄ… stosownym zaĹ›wiadczeniem o ukoĹ„czeniu szkolenie w takim zakresie. Termin waĹĽnoĹ›ci takiego dokumentu wynosi pięć lat.

Ponadto sprawdzane bÄ™dÄ… równieĹĽ zasady stosowania produktów biobójczych (np. trutek na gryzonie i na owady). Kontrolowana bÄ™dzie takĹĽe ewidencja stosowania takich Ĺ›rodków.

Od stycznia 2011 r. sprawdzany bÄ™dzie sposób postÄ™powania z niebezpiecznymi odpadami, którymi sÄ… np. opakowania po stosowanych Ĺ›rodkach chemicznych. Rolnicy sÄ… zobowiÄ…zani tak postÄ™pować z substancjami oraz odpadami niebezpiecznymi, aby zapobiegać zanieczyszczeniu nimi produktów wytwarzanych w gospodarstwie.

Badane będzie także, czy wdrożone zostały zalecenia wynikające z przeprowadzonych wcześniej kontroli urzędowych.

Sprawdzeniu podlegaĹ‚o bÄ™dzie równieĹĽ, czy w gospodarstwach zajmujÄ…cych siÄ™ hodowlÄ… zwierzÄ…t nie sÄ… stosowane niektóre zwiÄ…zki o dziaĹ‚aniu hormonalnym, tyreostatycznym i beta-agonistycznym. ZwiÄ…zki te sÄ… bowiem stymulatorami wzrostu i powodujÄ… znaczny wzrost masy ciaĹ‚a zwierzÄ…t hodowlanych. Dlatego ich stosowanie jest w zasadzie zabronione. WyjÄ…tek stanowi uĹĽywanie takich substancji do leczenia chorób zwierzÄ…t pod Ĺ›cisĹ‚Ä… kontrolÄ… lekarza weterynarii.

Rolnicy dziaĹ‚ajÄ…cy na rynku ĹĽywnoĹ›ci i pasz bÄ™dÄ… musieli speĹ‚niać wymogi zwiÄ…zane z zachowaniem bezpieczeĹ„stwa tych produktów. Chodzi o to, aby zapewnić peĹ‚ne bezpieczeĹ„stwo danych produktów na kaĹĽdym etapie ich wytwarzania. W kaĹĽdym gospodarstwie bardzo waĹĽne jest prowadzenie dokumentacji i zapisów dotyczÄ…cych produkcji ĹĽywnoĹ›ci i pasz, które pozwalajÄ… zidentyfikować pochodzenie produktu oraz umoĹĽliwiajÄ… sprawdzenie, czy pasza, ĹĽywność bÄ…dĹş surowce wytworzone w gospodarstwie, przeznaczone do dalszego przetwórstwa, nie stanowiÄ… zagroĹĽenia dla zdrowia ludzi i zwierzÄ…t.

Od 1 stycznia 2011 r. sprawdzane bÄ™dzie, w jaki sposób rolnicy wywiÄ…zujÄ… siÄ™ z obowiÄ…zku zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenoĹ›nych encefalopatii. Chodzi o wprowadzenie takich mechanizmów, które uchroniÄ… bydĹ‚o przed gÄ…bczastÄ… encefalopatiÄ… (BSE)- Ĺ›miertelnÄ… chorobÄ… zwanÄ… potocznie "chorobÄ… szalonych krów". Najbardziej prawdopodobnÄ… przyczynÄ… zakaĹĽenia jest ĹĽywienie bydĹ‚a paszÄ… zawierajÄ…cÄ… mÄ…czkÄ™ miÄ™sno-kostnÄ… wyprodukowanÄ… z bydĹ‚a chorego na BSE. W celu wykluczenia ryzyka zakaĹĽenia bydĹ‚a naleĹĽy caĹ‚kowicie wyeliminować z ich ĹĽywienia pasze zawierajÄ…ce biaĹ‚ko pochodzenia zwierzÄ™cego.

Rolnicy w przyszĹ‚ym roku bÄ™dÄ… teĹĽ zobowiÄ…zani do zgĹ‚aszania chorób zakaĹşnych zwierzÄ…t i wprowadzania instrumentów zapobiegajÄ…cych ich wybuchowi.

Rolnicy, którzy chcÄ… pogĹ‚Ä™bić swojÄ… wiedzÄ™ zwiÄ…zanÄ… ze speĹ‚nianiem "Wymogów wzajemnej zgodnoĹ›ci" mogÄ… korzystać ze szkoleĹ„, które organizowane sÄ… w ramach dziaĹ‚ania "Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leĹ›nictwie" objÄ™tego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013. Za wdroĹĽenie tego dziaĹ‚ania odpowiada Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa FAPA.

Fundacja ogĹ‚asza za poĹ›rednictwem swojego portalu internetowego (www.fapa.org.pl) konkursy na przeprowadzenie szkoleĹ„ dotyczÄ…cych wybranych zagadnieĹ„. Podmiot, który zostanie wybrany do przeprowadzenia takiego przedsiÄ™wziÄ™cia, sam informuje o terminach, w których bÄ™dzie je realizowaĹ‚. UdziaĹ‚ w takich szkoleniach jest bezpĹ‚atny dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leĹ›nictwie. MoĹĽe on przybierać róĹĽne formy organizacyjne poczÄ…wszy od kursów poprzez warsztaty, a skoĹ„czywszy na wyjazdach studyjnych. Wybór rodzaju szkolenia zaleĹĽy tylko i wyĹ‚Ä…cznie od jego organizatora.

Natomiast rolnicy, którzy chcÄ… uzyskać ocenÄ™ swojego gospodarstwa pod kÄ…tem speĹ‚niania "Wymogów wzajemnej zgodnoĹ›ci", mogÄ… skorzystać z usĹ‚ug doradczych realizowanych przez OĹ›rodki Doradztwa Rolniczego, Izby Rolnicze, czy teĹĽ inne podmioty, które uzyskaĹ‚y akredytacjÄ™ na prowadzenie takich dziaĹ‚aĹ„ od MRiRW. Koszty takich usĹ‚ug mogÄ… być w znacznej części zrefundowane przez AgencjÄ™ Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. WĹ›ród dziaĹ‚aĹ„ Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013, za którego realizacjÄ™ odpowiada ARiMR, jest specjalna pomoc oferowana z dziaĹ‚ania "Korzystanie z usĹ‚ug doradczych przez rolników i posiadaczy lasów". W jej ramach Agencja moĹĽe pokryć nawet 80% kosztów poniesionych przez rolnika na realizacjÄ™ usĹ‚ug doradczych, a caĹ‚kowita kwota refundacji, jakÄ… moĹĽe otrzymać, wynosi równowartość 1,5 tys. euro w caĹ‚ym okresie wdraĹĽania Programu. Agencja ma jeszcze bardzo duĹĽo Ĺ›rodków do rozdysponowania z przeznaczonych na ten cel okoĹ‚o 470 mln zĹ‚otych. Dotychczas rolnicy zĹ‚oĹĽyli wnioski, w których ubiegajÄ… siÄ™ o przyznanie wsparcia w wysokoĹ›ci jedynie ponad 56 milionów zĹ‚otych. Zapraszamy rolników do biur powiatowych ARiMR, gdzie moĹĽna zĹ‚oĹĽyć wniosek o takie wsparcie. PoniĹĽej przedstawione zostaĹ‚y rodzaje usĹ‚ug doradczych zwiÄ…zanych z wymogami wzajemnej zgodnoĹ›ci oraz maksymalne stawki opĹ‚at, jakie mogÄ… ponieść rolnicy za ich przeprowadzenie.

ARiMR - Departament Komunikacji Społecznej