25.01.2007 (Gazeta.pl) - WiÄ™ksze wsparcie dla rolników, zniesienie dopĹ‚at do przetwórstwa i eksportu - tak ma wyglÄ…dać reforma rynku owoców i warzyw przygotowana przez UniÄ™

JeĹ›li zaproponowany wczoraj projekt reformy rynku owoców i warzyw zostanie zaakceptowany przez kraje czĹ‚onkowskie, wejdzie w ĹĽycie 1 stycznia 2008 r. Celem reformy jest zwiÄ™kszenie spoĹĽycia owoców i warzyw w krajach UE. WedĹ‚ug dietetyków, ĹĽeby uniknąć nadwagi i zwiÄ…zanych z niÄ… chorób, czĹ‚owiek powinien jeść okoĹ‚o 400 g tych produktów dziennie. Tylko dwa kraje w Unii - Grecja i WĹ‚ochy - przekraczajÄ… tÄ™ dawkÄ™.

Unijni producenci gnÄ™bieni kryzysami i wahaniami cen nie sÄ… w stanie walczyć z konkurencjÄ… z Azji czy Ameryki. W efekcie roĹ›nie import owoców i warzyw. Dlatego Unia zdecydowaĹ‚a siÄ™ udzielić wiÄ™kszego wsparcia wĹ‚asnym producentom. I tak nie bÄ™dzie juĹĽ dopĹ‚at do przetwórstwa, np. pomidorów, a pieniÄ…dze dotychczas przeznaczane na ten cel bÄ™dÄ… trafiaĹ‚y bezpoĹ›rednio do rolników w postaci nieco wyĹĽszych dopĹ‚at. BÄ™dÄ… zniesione cĹ‚a przy eksporcie, ale utrzymane cĹ‚a importowe.

Unia wyda wiÄ™cej na wsparcie grup producenckich. DziĹ› 50 proc. kosztów ich dziaĹ‚alnoĹ›ci pokrywa Wspólnota, w przyszĹ‚oĹ›ci ma to być aĹĽ 60 proc.

Generalnie jednak reforma unijna nie wpĹ‚ynie zasadniczo na poprawÄ™ losu polskich producentów. Unia bowiem nadal wspiera grupy i organizacje producenckie, a tych w Polsce jest niewiele. Pochodzi z nich jedynie 2 proc. polskiej produkcji. U liderów - np. w Belgii - jest to nawet 80 proc.

Jerzy Plewa, zastÄ™pca dyrektora generalnego ds. rolnictwa w Komisji Europejskiej, który wczoraj przedstawiaĹ‚ w Warszawie projekt reformy, przyznaĹ‚, ĹĽe nadal mamy w Polsce ogromny opór rolników przed zakĹ‚adaniem wspólnych organizacji. Plewa liczy jednak na pragmatyzm i zdrowy rozsÄ…dek rolników, którzy teraz zobaczÄ… wymierne korzyĹ›ci, jakie niesie im zrzeszanie siÄ™. Kluczowy moĹĽe okazać siÄ™ punkt reformy, który okreĹ›la kryteria tworzenia grup producenckich. Do tej pory to Komisja Europejska decydowaĹ‚a o tym, kiedy rolnicy stworzÄ… grupÄ™, np. musi być ich co najmniej piÄ™ciu, z rocznÄ… produkcjÄ… powyĹĽej 100 tys. euro. Teraz te kryteria bÄ™dzie okreĹ›laĹ‚ kraj czĹ‚onkowski.

Polska jest czwartym producentem owoców, a takĹĽe warzyw w Unii. WartoĹ›ciowo mamy co prawda tylko 5 proc. tego rynku unijnego, ale w niektórych kategoriach jesteĹ›my absolutnymi liderami. Tak jest w przypadku truskawek na przetwórstwo, a ostatnio takĹĽe jabĹ‚ek.

Krystyna Naszkowska