.:: Dopłaty i Fundusze - Portal Informacyjny ::.

BydĹo miÄsne

11.01.2007.

11.01.2007 - Przyjrzyjmy siÄ rynkowi miÄsa woĹowego w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej. Trzeba przyznaÄ, Ĺźe róĹźnice sÄ doĹÄ istotne i chodzi tu nie tylko o sposoby wspierania tego rynku, ale takĹźe moĹźliwoĹci rozwoju produkcji bydĹa miÄsnego. Jak zwykle na poczÄtek garĹÄ niezbÄdnych informacji o unijnych regulacjach. Tym razem dotyczÄcych rynku woĹowiny.

Unia Europejska

Od czasu reformy Wspólnej Polityki Rolnej w 2003 roku produkcja miÄsa woĹowego w krajach Unii systematycznie maleje i wszystko wskazuje na to, Ĺźe sytuacja ta nie ulegnie szybko zmianie. Produkcja woĹowiny we Wspólnocie jest droga i nie wytrzymuje konkurencji ze strony krajów Ameryki PoĹudniowej.

W ubiegĹym roku we Wspólnocie odnotowano spadek tej produkcji o 2,5%, a do 2013 roku moĹźe siÄ ona zmniejszyÄ o dalsze 5%. StÄd wzrost importu tego gatunku miÄsa na rynek Unii. Dzieje siÄ tak mimo znacznego wsparcia tej produkcji w krajach Wspólnoty, a zwĹaszcza krajach starej Unii.

Po wprowadzeniu kwotowania produkcji mleka w latach 80-tych wiele gospodarstw zrezygnowaĹo z hodowli krów mlecznych, zachÄcano je wówczas do rozwijania produkcji woĹowiny. Za tym poszĹo wsparcie w postaci programów finansujÄcych te gospodarstwa. Ale zmiany w polityce rolnej Unii wprowadzone po 2003 roku - czyli odejĹcie od dotowania wielkoĹci produkcji - spowodowaĹy niedobory na rynku miÄsa woĹowego dawnej 15-tki. Postanowiono bowiem zamroziÄ wysokoĹÄ premii dla gospodarstw na dotychczasowym poziomie niezaleĹźnie od wielkoĹci ich przyszĹej produkcji.

Po sprzeciwie Francji i Niemiec zgodzono siÄ na moĹźliwoĹÄ utrzymania czÄĹciowych dopĹat, np. do krów mamek i opasów, a niektóre decyzje dotyczÄce dotowania tej produkcji pozostawiono w gestii rzÄdów poszczególnych krajów czĹonkowskich. Na przykĹad we Francji, która jest najwiÄkszym producentem woĹowiny w Europie wprowadzono dwa rodzaje dopĹat. Pierwszy to pĹatnoĹÄ obszarowa zaleĹźna od powierzchni, jakÄ rolnik posiadaĹ przed reformÄ - czyli 100-120 euro na hektar rocznie. Drugi rodzaj dopĹat powiÄzany jest z pogĹowiem bydĹa i wynosi od 226 do 250 euro na krowÄ mamkÄ. Takie rozwiÄzania obowiÄzywaÄ bÄdÄ do 2012 roku.

Austria

Teraz zapraszamy paĹstwa do Austrii, gdzie takĹźe wprowadzono nowe rozwiÄzania dotyczÄce dopĹat do hodowli bydĹa miÄsnego. I zdaniem austriackich rolników nie sÄ one sprawiedliwe. MiejscowoĹÄ Gols. Jedna z typowych austriackich wsi. PoniewaĹź jest ona gÄsto zabudowana siĹÄ rzeczy trzymane sÄ tu tylko kozy, krowy zaĹ na pastwisku, kilkanaĹcie kilometrów od domu. PaĹstwo Izolda i Gerhard Gmallowie majÄ 20 kóz, a z koziego mleka wytwarzajÄ ser, który sprzedajÄ przede wszystkim do restauracji. Poza tym uprawiajÄ teĹź hektar winoroĹli, ale gĹównÄ ich produkcjÄ jest hodowla bydĹa miÄsnego.

Gerhard Gmall Gols, Austria: „NastawiliĹmy siÄ na bydĹo miÄsne rasy Angus i Limousine. Mamy 60 sztuk, w tym 35 krów i cielÄta. Prowadzimy wĹasny ubój i sprzedaĹź. Gospodarstwo przejÄĹem po ojcu, który uprawiaĹ przede wszystkim winoroĹl. 10 lat temu zdecydowaliĹmy siÄ na zmianÄ i nastawiliĹmy siÄ na hodowlÄ bydĹa. Dostajemy dopĹaty do bydĹa miÄsnego oraz dopĹaty gruntowe. Na krowÄ-mamkÄ przypada 200 euro rocznie, a na hektar ziemi od 200 do 300 euro. W Austrii w ostatnim roku niestety zlikwidowano premiÄ na buhaje.”

Od momentu przystÄpienia Austrii do Unii – jak twierdzi wĹaĹciciel gospodarstwa - ceny miÄsa woĹowego spadĹy o 1/3, a koszty produkcji wzrosĹy. Podczas gdy pan Gerhard doglÄda krów, jego Ĺźona - jak w kaĹźdy piÄtek po poĹudniu - wyrusza na targ w pobliskim miasteczku. Tu sprzedaje produkty wytworzone w gospodarstwie: sok z winogron, wino, kozi ser i tradycyjne grahamowe buĹeczki.

Isolde Gmall Gols, Austria: „Handel idzie doĹÄ dobrze. Mamy wielu staĹych klientów, którzy przychodzÄ tu w kaĹźdy piÄtek. SprzedajÄ równieĹź woĹowinÄ ale tylko raz w miesiÄcu. Przez dwa, trzy tygodnie zbieram zamówienia i w ostatni piÄtek miesiÄca klienci mogÄ odebraÄ miÄso w specjalnych, termoizolacyjnych opakowaniach tak by siÄ ono nie zepsuĹo. WoĹowinÄ sprzedajmy równieĹź w gospodarstwie. Od kilku lat prowadzimy sprzedaĹź bezpoĹredniÄ. Dlatego woĹowinÄ moĹźna kupiÄ równieĹź w naszym przydomowym sklepie. Natomiast Äwierci woĹowe najczÄĹciej trafiajÄ do sieci gastronomicznych podobnie zresztÄ jak wytwarzany przez nas kozi ser. KupujÄ go równieĹź wĹaĹciciele pensjonatów. Ale nasze kozie wyroby moĹźna bez problemu dostaÄ takĹźe w delikatesach.”

W tym regionie Austrii, w Burgenlandzie – nastawionym gĹównie na uprawÄ winoroĹli – hodowla bydĹa miÄsnego stanowi wyjÄtek. PaĹstwo Gmallowie czasami zastanawiajÄ siÄ, czy dobrze zrobili przestawiajÄc gospodarstwo na tÄ produkcjÄ: „Bez dopĹat byĹby to deficytowy interes. Na jednÄ krowÄ potrzebujemy u nas 2 hektary pastwiska. WiÄkszoĹÄ gospodarstw nie dysponuje takimi uĹźytkami zielonymi. My mamy blisko park narodowy i moĹźemy korzystaÄ z ich terenu. JeĹli nie byĹoby takiej moĹźliwoĹci taniego uĹźytkowania tych pastwisk - to hodowla bydĹa miÄsnego byĹaby zupeĹnie nieopĹacalna. RatujÄ nas takĹźe unijne dopĹaty, które stanowiÄ aĹź 70% moich dochodów.”

DziĹ za kilogram miÄsa woĹowego w Austrii moĹźna otrzymaÄ 7 euro, a za kilogram polÄdwicy – 15 euro. Ceny te nie satysfakcjonujÄ rolników dlatego dopĹaty do tej produkcji – zdaniem pana Gerharda – powinny zostaÄ utrzymane. A kaĹźdy sam decydowaĹby, czy zatrzymaÄ premie do sztuki, czy zastosowaÄ dopĹaty powierzchniowe. Rolnik twierdzi teĹź, Ĺźe przyszĹoĹÄ rolnictwa w tym regionie Austrii – to nie hodowla bydĹa opasowego, a raczej uprawa winoroĹli i warzyw. Czy pozostanie wiÄc przy produkcji woĹowiny? Na to pytanie nie zna dziĹ jeszcze odpowiedzi....

Polska

W Polsce hodowla bydĹa miÄsnego jest na razie opĹacalna. Nasza woĹowina trafia gĹównie na zachód Europy. Tamtejsi odbiorcy ceniÄ jÄ za jakoĹÄ, smak i niĹźszÄ cenÄ. Przed wejĹciem do Unii wielu specjalistów mówiĹo o ogromnych szansach rozwoju tej hodowli w Polsce. TuĹź po pierwszym maja 2004 roku daĹ siÄ zauwaĹźyÄ spory wzrost zainteresowania polskÄ woĹowinÄ. Mamy przecieĹź w kraju duĹźo dobrych pastwisk, na których moĹźna z powodzeniem prowadziÄ, np. chów ekstensywny bydĹa miÄsnego. A woĹowina jest jednym z niewielu produktów deficytowych w caĹej Unii Europejskiej.

Zainteresowanie tÄ hodowlÄ moĹźe jeszcze wzrosnÄÄ z powodu niskiej kwoty mlecznej. Jak twierdzÄ eksperci wiele maĹych gospodarstw bÄdzie zmuszonych przekwalifikowaÄ siÄ z produkcji mleka na hodowlÄ bydĹa miÄsnego.

Mimo iĹź nie ma idealnej rasy miÄsnej, a kaĹźda z nich ma swoje wady i zalety moĹźna skorzystaÄ z pewnych wskazówek i doĹwiadczeĹ hodowców europejskich. Do chowu zwierzÄt czysto rasowych, przy zapewnieniu dobrych warunków utrzymania i Ĺźywienia nadajÄ siÄ francuskie rasy Limousine i Charolaise. Do chowu ekstensywnego nadajÄ siÄ rasy Hereford i Angus, ale sÄ one mniej chÄtnie kupowane, np. we WĹoszech. PoniewaĹź gĹównym odbiorcÄ eksportowanych z Polski cielÄt i odsadków sÄ WĹosi, najwyĹźsze ceny moĹźna uzyskaÄ za bydĹo rasy Piemontese i jego mieszaĹce. Ale rasa ta wymaga dobrych warunków i specjalnej opieki weterynaryjnej.

W Polsce mamy 30 tysiÄcy sztuk bydĹa miÄsnego pod ocenÄ uĹźytkowoĹci, zarejestrowanych w ksiÄgach hodowlanych, w tym 16 tysiÄcy czystorasowych. DopĹaty do tych ostatnich wynoszÄ 300 zĹotych rocznie na krowÄ mamkÄ i pochodzÄ z budĹźetu krajowego. Natomiast

Unia przyznaĹa nam prawo do premii dla 325 tysiÄcy krów mamek. Ale pieniÄdze na ten cel musiaĹyby pochodziÄ z dopĹat bezpoĹrednich. Na premie te liczy wielu rolników. W gospodarstwie dzierĹźawionym z Agencji NieruchomoĹci Rolnych paĹstwo MĹynarczykowie prowadzÄ hodowlÄ bydĹa mlecznego. MajÄ okoĹo 50 sztuk krów. Produkcja ta jest gĹównym kierunkiem w tym gospodarstwie, ale nie jedynym.

7 lat temu wĹaĹciciele gospodarstwa postanowili równieĹź zajÄÄ siÄ hodowlÄ bydĹa miÄsnego. Stado tworzyli od podstaw. KrzyĹźowali rasy bydĹa mlecznego z miÄsnym. Obecnie majÄ juĹź blisko 100 sztuk miÄsnych. Niestety nie otrzymujÄ Ĺźadnego wsparcia do tej hodowli. PoniewaĹź na dotacje mogÄ liczyÄ tylko ci rolnicy, którzy posiadajÄ stado z udokumentowanym pochodzeniem rasy miÄsnej.

A na sĹabych glebach V i VI klasy nie moĹźe byÄ mowy o prowadzeniu produkcji roĹlinnej. Dlatego paĹstwo MĹynarczykowie majÄ nadziejÄ, Ĺźe juĹź niedĹugo przepisy bÄdÄ bardziej przychylne, a wtedy hodowla bydĹa miÄsnego stanie siÄ bardziej opĹacalnym zajÄciem.

Zaledwie kilka kilometrów od gospodarstwa paĹstwa MĹynarczyków znajduje siÄ malowniczo poĹoĹźona miejscowoĹÄ o wdziÄcznej nazwie ZaĹcianki.

W 2001 roku, po dwudziestu latach pracy w Niemczech, przyjechaĹ w te strony pan Tadeusz Kawa. KupiĹ gospodarstwo i zajÄĹ siÄ hodowlÄ bydĹa miÄsnego. W tym roku pan Tadeusz – zachÄcony unijnymi dopĹatami - zdecydowaĹ siÄ zajÄÄ takĹźe ekologiÄ. WystÄpiĹ juĹź o certyfikat. A gospodarstwo to jest idealnym miejscem do prowadzenia hodowli i upraw metodami ekologicznymi. ZaĹcianki leĹźÄ w piÄknej okolicy - do zĹudzenia przypominajÄcej szkocki krajobraz. Tym bardziej, Ĺźe na soczystych, zielonych ĹÄkach pasÄ siÄ krowy rodem ze Szkocji.

Pan Tadeusz ma nadziejÄ, Ĺźe poĹÄczenie agroturystyki, którÄ równieĹź siÄ zajmuje - z ekologiÄ i sprzedaĹźÄ bezpoĹredniÄ z gospodarstwa przyniesie mu w przyszĹoĹci oczekiwane dochody. A juĹź niedĹugo turyĹci, którzy zdecydujÄ siÄ na pobyt w ZaĹciankach bÄdÄ mogli skosztowaÄ woĹowego steku, serwowanego przez 24 godziny na dobÄ.

Podsumowanie

Zdaniem wielu specjalistów - hodowla bydĹa miÄsnego w Polsce bÄdzie dĹugo jeszcze opĹacalnym zajÄciem, bo woĹowina jest poszukiwanym towarem na rynku 25 paĹstw Unii. NajchÄtniej zajadajÄ siÄ niÄ Brytyjczycy. Ĺrednio okoĹo 40-tu kilogramów rocznie na osobÄ. Na mieszkaĹca sĹonecznej Italii przypada 28 kilogramów, na Francuza zaĹ o 2 kilogramy mniej. Nam jeszcze daleko do takich

wyników.

Na polskich stoĹach najczÄĹciej pojawia siÄ wieprzowina albo drób. Ale mamy nadziejÄ, Ĺźe spoĹźycie woĹowiny wzroĹnie i bÄdziemy jedli rocznie Ĺrednio nie 6 kilogramów, a przynajmniej 10.

Danuta Walendzik, Joanna Warecha / TV Inormacje Rolnicze

« poprzedni artykuł		następny artykuł »

WSTECZ