29.04.2009 - Właśnie mija pięć lat od czasu, gdy Polska stała się członkiem Unii Europejskiej. Wejście do tej największej struktury gospodarczej i politycznej na świecie oznaczało m.in. możliwość skorzystania ze wszystkich instrument�w wsp�lnej polityki rolnej UE. Dzięki temu, do naszego kraju zaczęły trafiać poważne unijne środki pomocowe na rozw�j polskiego rolnictwa i obszar�w wiejskich.

W latach 1994-2002 ARiMR udzielała pomocy ze środk�w krajowych a od 2002 roku, jeszcze przed przyjęciem Polski do UE, w naszym kraju wdrażany był przedakcesyjny programu na rzecz rolnictwa i rozwoju obszar�w wiejskich na lata 2002-2006 o nazwie SAPARD. Program ten wspierał przebudowę polityki rolnej w krajach kandydujących do UE, a gł�wnym jego celem było przygotowanie instytucjonalno-prawne kraj�w – kandydat�w do korzystania po akcesji z dużo większych funduszy unijnych. ARiMR została wyznaczona przez MRiRW do pełnienia funkcji agencji płatniczej dla tego programu. Poza efektami finansowymi i rzeczowymi SAPARD przyczynił się do sprawnego podjęcia przez ARiMR zarządzania funduszami unijnymi oraz pozwolił na właściwą absorpcję środk�w dostępnych po wejściu Polski do UE. W wyniku Programu SAPARD zakończono realizację ponad 22,7 tys. projekt�w, a ARiMR wypłaciła beneficjentom 4,5 mld zł, z czego niemal 3,24 mld zł już po akcesji Polski do UE.

Od maja 2004 roku, polskie rolnictwo mogło korzystać z innych form unijnych pomocy i budowy konkurencyjności europejskiego rolnictwa. Najważniejszym instrumentem wsparcia, biorąc zwłaszcza pod uwagę wielkość środk�w, jest system dopłat bezpośrednich. Polska, mimo wsparcia z budżetu krajowego, zaczynała wypłacać te dopłaty z niższego poziomu, w stosunku do obowiązującego w krajach „starej” Unii, ale z roku na rok wysokość wypłat wzrasta i w 2012 roku, unijne środki przeznaczone na płatności obszarowe będą takie same we wszystkich krajach wsp�lnoty. W ciągu pięciu lat obecności Polski w UE rolnicy otrzymali 37,6 mld zł z tytułu płatności bezpośrednich. Dopłaty te przysługują producentom rolnym posiadającym co najmniej 1 ha użytk�w rolnych utrzymywanych w tzw. dobrej kulturze rolnej. Ich wysokość jest uzależniona od rodzaj�w prowadzonych upraw. Co roku dopłaty takie otrzymuje około 1,4 mln rolnik�w.

W latach w 2004 – 2006 wdrażany był przez ARiMR Plan Rozwoju Obszar�w Wiejskich, kt�ry wspierał społeczne, ekonomiczne i środowiskowe aspekty zr�wnoważonego rozwoju obszar�w wiejskich. Agencja wypłaciła w ramach wsparcia z tego programu 11,34 mld zł. Najwięcej, około 3,7 mld zł otrzymali prowadzący działalność rolniczą na terenach g�rskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Na wsparcie przeznaczone na dostosowanie gospodarstw rolnych do standard�w Unii Europejskiej polscy rolnicy otrzymali z ARiMR około 2,43 mld zł.

W latach 2004 – 2006 ARiMR realizowała też dwa Sektorowe Programy Operacyjne. SPO „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozw�j obszar�w wiejskich 2004-2006” miał na celu poprawę konkurencyjności oraz zapewnienie zr�wnoważonego rozwoju obszar�w wiejskich. Natomiast zadaniem SPO „Ryboł�wstwo i przetw�rstwo ryb 2004–2006” było dostosowanie nakładu połowowego do zasob�w, a także odnowa i modernizacja floty rybackiej oraz ochrona i rozw�j zasob�w wodnych. SPO „Rolny…”. uruchomiony został w drugiej połowie 2004 r. ARiMR wdrażała 9 działań z tego Programu, a Fundacja Program�w Pomocy dla Rolnictwa (FAPA) i Samorządy Wojew�dztw (SW) - po 3 działania. Dzięki temu programowi na polska wieś trafiło łącznie 6,5 mld zł. Z tej kwoty ARiMR w ramach wdrażanych działań wypłaciła 5,3 mld zł, wyczerpując w 96,5% limit środk�w przewidzianych na ten program. Ponad trzy czwarte tej kwoty zostało przeznaczone na inwestycje w gospodarstwach rolnych, maksymalna kwota jaką m�gł otrzymać jeden beneficjent i jedno gospodarstwo wynosiła 300 tys. zł, oraz na poprawę przetw�rstwa i marketingu artykuł�w rolnych.

W drugiej połowie 2004 r. uruchomiono także SPO „Ryboł�wstwo i przetw�rstwo ryb na lata 2004–2006”. Od uruchomienia tego Programu do końca marca 2009 r. ARiMR wypłaciła blisko 814 mln zł.

Od 2007 roku w Unii Europejskiej realizowany jest nowy program wsparcia dla obszar�w wiejskich, Programu Rozwoju Obszar�w Wiejskich na lata 2007-2013, kt�ry umożliwia kontynuację procesu modernizacji i rozwoju polskiej gospodarki żywnościowej oraz wsi. Łączny budżet tego Programu to 17,2 mld euro, z czego 13,2 mld euro to środki z UE. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest agencją płatniczą dla wszystkich wydatk�w w ramach PROW 2007-2013 i podmiotem wdrażającym dla większości działań (13 z 21). Odpowiada także za wdrażanie pomocy technicznej w tym Programie. Niemal wszystkie działania realizowane przez ARiMR zostały uruchomione, a Agencja wypłaciła do tej pory wsparcie w wysokości 6,78 mld zł. Największe kwoty pomocy ARiMR przekazała dotychczas na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, tzw. ONW – 2,67 mld zł, renty strukturalne – około 1,7 mld zł oraz realizowane przez rolnik�w programy rolnośrodowiskowe – około 1,5 mld zł. Kluczowy dla realizacji PROW 2007-13 jest rok obecny, gdyż ARiMR uruchomiła wszystkie zawarte w nim „działania” (poza rentami strukturalnymi). Dzięki temu w tym roku Agencja wypłaci, w ramach dopłat bezpośrednich jak i PROW 2007-13, rekordową kwotę prawie 20 miliard�w złotych. / ARiMR