20.07.2007 - Jest juĹĽ jawne, którzy rolnicy i w jakiej wysokoĹ›ci otrzymujÄ… pĹ‚atnoĹ›ci do gruntów. To na pewno wydarzenie bez precedensu, tym bardziej, ĹĽe zawsze interesowaĹ‚a nas "kasa", którÄ… majÄ… inni. Tam gdzie w grÄ™ wchodzÄ… niemaĹ‚e pieniÄ…dze, tam teĹĽ pojawiajÄ… siÄ™ duĹĽe emocje. ARiMR za ubiegĹ‚y rok wypĹ‚aciĹ‚a dla blisko 1,5 miliona rolników w sumie ponad 8 mld zĹ‚ pĹ‚atnoĹ›ci do gruntów rolnych.

OczywiĹ›cie pĹ‚atnoĹ›ci bezpoĹ›rednie sÄ… bardzo zróĹĽnicowane, bo sÄ… to pĹ‚atnoĹ›ci obszarowe i o kwocie wypĹ‚aconej konkretnemu rolnikowi decyduje powierzchnia i rodzaj upraw w gospodarstwie oraz to czy gospodaruje on na terenach majÄ…cych niekorzystne warunki do prowadzenia dziaĹ‚alnoĹ›ci rolniczej (ONW).
Dotychczas dane o rolnikach, którzy otrzymali unijne dopĹ‚aty bezpoĹ›rednie nie byĹ‚y ujawniane, poniewaĹĽ tak stanowiĹ‚o obowiÄ…zujÄ…ce prawo. OdkÄ…d Agencja rozpoczęła wypĹ‚atÄ™ tych pĹ‚atnoĹ›ci, czyli od roku 2004 wiele osób, w tym takĹĽe dziennikarzy interesowaĹ‚o, kto i ile dopĹ‚at otrzymuje. Szczególnie interesowaĹ‚a ich wysokość dotacji przyznawanych producentom zaliczanym do grona osób publicznych w tym polityków. Zmienione zostaĹ‚o prawo i wreszcie wszystkie informacje dotyczÄ…ce pĹ‚atnoĹ›ci do gruntów sÄ… jawne. Bardzo siÄ™ z tego cieszÄ™. Tymczasem prawo zostaĹ‚o jednoznacznie sformuĹ‚owane, w przepisach okreĹ›lono kto moĹĽe otrzymywać dopĹ‚aty: "…do otrzymania pĹ‚atnoĹ›ci uprawniony jest rolnik, który faktycznie uĹĽytkuje grunty rolne…".
JuĹĽ nieraz w niedĹ‚ugiej obecnoĹ›ci Polski w Unii Europejskiej dochodziĹ‚o "do zgrzytu" pomiÄ™dzy rzecznikiem prasowym Agencji i mediami, które za wszelkÄ… cenÄ™ chciaĹ‚y wiedzieć, kto i ile otrzymuje pieniÄ™dzy. Dziennikarze powoĹ‚ywali siÄ™ na prawo prasowe i ustawÄ™ o dostÄ™pie do informacji publicznej. Agencja danych nie ujawniaĹ‚a powoĹ‚ujÄ…c siÄ™ miÄ™dzy innymi na ….te same przepisy a takĹĽe ustawÄ™ o ochronie danych osobowych. Dopiero z odsieczÄ… przyszedĹ‚ Wojewódzki SÄ…d Administracyjny, który w maju br., zresztÄ… na wniosek dziennikarza, który skarĹĽyĹ‚ decyzjÄ™ Prezesa ARiMR o odmowie ujawnienia kwot pĹ‚atnoĹ›ci do gruntów rolnych i nazwisk rolników, orzekĹ‚, ĹĽe te dane nie sÄ… jawne. Ale to juĹĽ historia. CieszÄ™ siÄ™, ĹĽe mamy jÄ… za sobÄ…. Polska jest w gronie niewielu paĹ„stw europejskich, które takie wĹ‚aĹ›nie informacje ujawniajÄ….
To ustawa z 26 stycznia 2007 r. o pĹ‚atnoĹ›ciach do gruntów rolnych i pĹ‚atnoĹ›ci cukrowej upowaĹĽniĹ‚a AgencjÄ™ Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do podawania do publicznej wiadomoĹ›ci wykazu rolników, którzy otrzymali pĹ‚atnoĹ›ci do gruntów rolnych (w terminie do 30 lipca br. za rok ubiegĹ‚y). Wykaz rolników zostaĹ‚ opublikowany na stronie internetowej www.arimr.gov.pl - link wykaz rolników - przyznane pĹ‚atnoĹ›ci. LiczÄ™ na to, ĹĽe zainstalowana na stronie www agencji wyszukiwarka, pozwoli Ĺ‚atwo i precyzyjnie dotrzeć do poszukiwanej informacji. Nie jest ona dostosowana do uzyskania informacji statystycznej, czyli np. uszeregowania pĹ‚atnoĹ›ci rosnÄ…co, ale do sprawdzenia, jakÄ… kwotÄ™ pĹ‚atnoĹ›ci otrzymaĹ‚ dany rolnik za rok 2006 (po podaniu danych osobowych).
Rolnicy w 2007 roku po raz czwarty ubiegajÄ… siÄ™ o przyznanie pĹ‚atnoĹ›ci obszarowych do gruntów rolnych. Procedury rozpatrywania wniosków i naliczania pĹ‚atnoĹ›ci konkretnemu rolnikowi zmuszajÄ… do tego, aby rolnicy szybko i sprawnie mogli otrzymywać pieniÄ…dze. UdziaĹ‚ pĹ‚atnoĹ›ci bezpoĹ›rednich w dochodach wielu gospodarstw rolnych jest znaczÄ…cy, szczególnie w przypadku gospodarstw maĹ‚ych i Ĺ›rednich. Nie sÄ… to jednak "góry pieniÄ™dzy" dla wszystkich, ale waĹĽny element rekompensowania rolnikom wzrostu kosztów produkcji i spadku niektórych cen skupu oraz wspierania rolnictwa. Nawet niewielki dopĹ‚yw Ĺ›rodków do gospodarstw maĹ‚ych produkujÄ…cych na samozaopatrzenie, oznacza rzeczywisty transfer gotówki na wieĹ›. Jej wykorzystanie chociaĹĽby na edukacjÄ™ dzieci i mĹ‚odzieĹĽy wiejskiej jest wartoĹ›ciÄ… samÄ… w sobie.
Z badaĹ„ Pentor-a wynika, ĹĽe w przypadku ponad poĹ‚owy badanych gospodarstw stwierdzono, ĹĽe dziÄ™ki dopĹ‚atom poprawiĹ‚a siÄ™ ich sytuacja materialna, przy czym w 5% przypadków wpĹ‚ynęły one znaczÄ…co na poprawÄ™ sytuacji. JednoczeĹ›nie 27% badanych stwierdziĹ‚o, iĹĽ dopĹ‚aty nie wpĹ‚ynęły w istotny sposób na sytuacjÄ™ ich gospodarstwa. To, co waĹĽne, to fakt, ĹĽe Ĺ›rodki z pomocy unijnej rolnicy przeznaczyli na zakup Ĺ›rodków do produkcji (58% respondentów). 15 % rolników zainwestowaĹ‚o w maszyny rolnicze, a 17% przeprowadziĹ‚o modernizacjÄ™ budynków przy wykorzystaniu Ĺ›rodków z dopĹ‚at.
NaleĹĽy zwrócić uwagÄ™ na jeszcze jeden waĹĽny fakt. OtóĹĽ pĹ‚atnoĹ›ci do gruntów rolnych rolnicy nie otrzymujÄ… za darmo. MuszÄ… oni przestrzegać zasad dobrej kultury rolnej higieny utrzymania dobrostanu zwierzÄ…t, a w przyszĹ‚oĹ›ci speĹ‚nić szereg wymogów dotyczÄ…cych ekologii i ochrony Ĺ›rodowiska. Co najwaĹĽniejsze wiele przepisów nakĹ‚ada na rolników obowiÄ…zek przestrzegania bezpieczeĹ„stwa ĹĽywnoĹ›ci. To wszystko po to, ĹĽeby ĹĽywność byĹ‚a bezpieczna dla naszego zdrowia, ĹĽeby konsumenci takĹĽe - za sprawÄ… tych wymogów - czerpali korzyĹ›ci z pĹ‚atnoĹ›ci do gruntów rolnych. Po to one sÄ…. Ĺšrednia kwota pĹ‚atnoĹ›ci na rolnika, który prowadzi gospodarstwo o Ĺ›redniej powierzchni gruntów rolnych (9,57 ha) wyniosĹ‚a w 2006 roku 5348 zĹ‚otych na gospodarstwo.

Radosław Iwański, rzecznik prasowy ARiMR